Meteorologos.gr - Ακρογιάλι Λακωνίας

http://www.meteorologos.gr/forecast/160205030/akrogiali

Διακοπές στην Mάνη!

Ένας τόπος από πέτρα και φως

Πέτρα και φως

Πέτρα τραχιά, ακατέργαστη, πέτρα από την οποία έχουν χτιστεί μικρά και μεγαλύτερα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα, πέτρα επάνω στην οποία η φύση επιμένει να μεγαλώνει κάθε άνοιξη χρωματιστά αγριολούλουδα, πέτρα επάνω στην οποία δε φυτρώνει τίποτα ψηλότερο από αυτά τα αγριολούλουδα. Πέτρα που λαμπυρίζει κάτω από το φως του ήλιου.

Ένα φως ανελέητο, εκτυφλωτικό, που κάνει τα μάτια να μισοκλείνουν έτσι όπως αντανακλά πάνω στην πέτρα.

Ναι, έχει κάτι από Άγρια Δύση η Μάνη. "Last gas station" γράφει η πινακίδα έξω από το βενζινάδικο στην έξοδο του Γερολιμένα, και σχεδόν μπορείς να φανταστείς αχυρόμπαλες να κυλούν αργά πίσω από την επόμενη στροφή, παρασυρμένες από τον αέρα της ερήμου, σαν χαρακτηριστική σκηνή από γουέστερν. Απλά εδώ η έρημος είναι πέτρινη αντί για αμμουδερή. Και ακουμπά σε μια θάλασσα που λαμπυρίζει ως τη γραμμή του ορίζοντα.

Δεν είναι να απορείς που ο θρύλος θέλει τους Μανιάτες να είναι οι τελευταίοι απόγονοι των αρχαίων Σπαρτιατών. Ποιος άλλος θα μπορούσε να δαμάσει αυτή την σκληρή, άνυδρη γη, να φτιάξει από την πέτρα της ολόκληρες αριστουργηματικές πολιτείες, και να κάνει ετούτο το κομμάτι γης σύμβολο ελευθερίας –και κάπως ιδιοσυγκρασιακού ταμπεραμέντου;

Για να δεις τη Μάνη, λέει, περαστικός, θέλεις τρεις μέρες. 

Περιπατητής, τρεις μήνες. Και για να την καταλάβεις, τρεις ζωές. Μια για τη στεριά, μία για την θάλασσα, και μία για τους ανθρώπους της. Μπορεί να λέμε και λίγο.

Στάση 1η: Η Αρεόπολη

Καθότι η γενική «ο Άρης-του Άρεως» δεν είναι συνηθισμένη στα νέα ελληνικά, λίγος κόσμος κάνει με την πρώτη τον συνειρμό πως αυτό εδώ το χωριό έχει πάρει το όνομά του από τον Άρη. Περήφανος θα είναι ο αρχαίος θεός του πολέμου που η σημαία της Ελληνικής Επανάστασης υψώθηκε για πρώτη φορά εδώ, στις 17 Μαρτίου 1821.

Σήμερα, η Αρεόπολη είναι ένα πανέμορφο χωριό, ίσως το ωραιότερο της Μάνης, όλο πέτρινα καλντερίμια που κάνουν ζιγκ-ζαγκ ανάμεσα σε εξίσου πέτρινα πυργόσπιτα με λουλουδιασμένες αυλές, χρωματιστά café και ατμοσφαιρικά ταβερνάκια που απλώνουν τραπεζάκια έξω στα λιθόστρωτα. Στην κεντρική πλατεία του χωριού, που λέγεται φυσικά πλατεία 17ης Μαρτίου, δεσπόζει η εκκλησία των Ταξιαρχών, με το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο και το γιγάντιο καμπαναριό που θα σε βοηθήσει να βρεις τον δρόμο σου αν παρ’ ελπίδα χαθείς στα λαβυρινθώδη σοκάκια, καθώς είναι ορατό από παντού.

Από την πλατεία και κάτω τα λιθόκτιστα δρομάκια στενεύουν, οι πύργοι ψηλώνουν και η οχυρωματική αρχιτεκτονική του οικισμού γίνεται εμφανής. Πέτρινα σπίτια με οικόσημα στις προσόψεις, μικρά εκκλησάκια που ξεφυτρώνουν εδώ κι εκεί και ψηλές πέτρινες μάντρες που προστατεύουν την καρδιά του οικισμού συνθέτουν γειτονιές στις οποίες δεν χορταίνεις να τριγυρνάς –χαλάλι οι απότομες ανηφοροκατηφόρες. Στα αξιοθέατα περιλαμβάνονται η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη των Μαυρομιχαλαίων, στην ομώνυμη πλατεία, με τις θαυμάσιες τοιχογραφίες της που χρονολογούνται από το 1746, και ο εξαίσιος Πύργος Πικουλάκη, που σήμερα στεγάζει το Βυζαντινό Μουσείο Μάνης.

Στάση 2η: Από το Οίτυλο στο Λιμένι

Μια μικρή στεριανή θάλασσα από πέτρινα σπίτια σκεπασμένα με κόκκινες κεραμιδοσκεπές, σκαρφαλωμένη στην πλαγιά του βουνού. Αυτό είναι το Οίτυλο, η μεγαλύτερη και σημαντικότερη από τις πόλεις της Μάνης τον Μεσαίωνα, ένα γλυκύτατο μυστικό και ήσυχο ορεινό χωριό σήμερα. Δύο σημαντικά αξιοθέατα κοντά στο χωριό είναι η ιστορική Μονή Δεκούλου ή Ντεκούλων, απ’ όπου ξεκίνησαν τα Ορλωφικά του 1770, είναι όμως περισσότερο γνωστή για την τοιχογραφία με τον ζωδιακό κύκλο, και το οθωμανικό Κάστρο της Κελεφάς, που χτίστηκε γύρω στο 1670, και από το οποίο σήμερα σώζονται τα εξωτερικά τείχη, τέσσερις πύργοι και κάποια ερειπωμένα κτίσματα στο εσωτερικό του.

Κάποιοι μελετητές λένε πως ίσως αυτό εδώ να είναι το θρυλικό Κάστρο της Μαΐνης, που έχτισαν οι Φράγκοι το 1250. Η σκόνη της Ιστορίας σκέπασε κάποια στιγμή τα ίχνη του μεγαλείου του, με αποτέλεσμα η αναζήτησή του σήμερα να πονοκεφαλιάζει ειδικούς και ερευνητές. Τρία ακόμα μανιάτικα κάστρα, το Κάστρο της Ωριάς, το Τηγάνι και το κάστρο στο Πόρτο Κάγιο διεκδικούν τον τίτλο του μυθικού, εξαφανισμένου κάστρου.

Φωλιασμένο στην αγκαλιά ενός κόλπου με καταγάλανα νερά, το Νέο Οίτυλο συγκεντρώνει τη μερίδα του λέοντος σε προτάσεις διαμονής και φαγητού στην περιοχή. Από εδώ ξεκινά –ή εδώ καταλήγει, αναλόγως από πού το βλέπεις– το Φαράγγι Μυλολάγκαδο, η πεζοπορική διαδρομή στο οποίο είναι ό,τι πρέπει για αρχάριους πεζοπόρους: Εύκολη και πανέμορφη, περνά κάτω από πυκνή βλάστηση και πλάι σε εγκαταλελειμμένους νερόμυλους.

Λίγο νοτιότερα, το Λιμένι είναι ένα καρτποσταλικό παραθαλάσσιο χωριό, με τους πέτρινους πύργους του να ακουμπούν μια θάλασσα εξωπραγματικά τιρκουάζ. Φημισμένο για τα ταβερνάκια του που σερβίρουν φρέσκο ψάρι πλάι στο κύμα, το Λιμένι είναι γεμάτο πύργους και καπετανόσπιτα, από τα οποία ξεχωρίζει ο τετραώροφος Πύργος των Μαυρομιχαλαίων (της γνωστής οικογενείας του Πετρόμπεη) με τα τοξωτά παράθυρα και τις σειρές από πολεμίστρες. Στα αξιοθέατα του χωριού περιλαμβάνεται επίσης η ερειπωμένη εκκλησία της Παναγίας Βρεττής με το εντυπωσιακό καμπαναριό της.

Στάση 3η: Η Βάθεια

Την πρώτη φορά που την αντικρίζεις, μοιάζει βγαλμένη από εικονογράφηση μεσαιωνικού παραμυθιού: Μια καστροπολιτεία που θα μπορούσε να έχει για κατοίκους της ιππότες και νεράιδες. Οι πανύψηλοι πύργοι της ακροβατούν στην κορυφή του λόφου, περιτριγυρισμένοι από χαμηλά, πετρόχτιστα σπιτάκια, και αγναντεύουν από τη μία την απεραντοσύνη της θάλασσας που λαμπυρίζει ως τη γραμμή του ορίζοντα και από την άλλη τις άγονες κορυφές της Μάνης. Μια βόλτα στα πετρόχτιστα σοκάκια της, ανάμεσα σε πυργόσπιτα, σκαλοπάτια που οδηγούν στο κατώφλι παλιών αρχοντικών, μικρά εκκλησάκια και ελαιοτριβεία προηγούμενων αιώνων, μοιάζει με ταξίδι στον χρόνο.

Η Βάθεια είναι σχεδόν εγκαταλελειμμένη (6 κατοίκους μέτρησε η απογραφή του 2011), διαπνέεται όμως από μια παράξενη αίσθηση συνέχειας: λες και οι κάτοικοί της κάπου πετάχτηκαν, άφησαν τα σπίτια τους για λίγο και επιστρέφουν από στιγμή σε στιγμή. Ό,τι ώρα και να έρθεις, φρόντισε να μείνεις ως το ηλιοβασίλεμα, για να θαυμάσεις από κάποιο πέτρινο πλάτωμα το υπερθέαμα του ήλιου να βουτά στην θάλασσα και να λούζει στο χρυσαφένιο του φως τους πέτρινους πύργους της, κάνοντας το σιωπηλό τοπίο ακόμα πιο απόκοσμο.

Στάση 4η: Τα Σπήλαια του Διρού

Ό,τι ήξερες για τα σπήλαια… ετοιμάσου να το ξεχάσεις. Τα Σπήλαια του Διρού  είναι μακράν τα εντυπωσιακότερα που έχεις δει ποτέ –είναι, επίσης, τα μεγαλύτερα σε μέγεθος που έχουμε στην Ελλάδα. Ο θρύλος λέει πως οι υπόγειοι διάδρομοί τους φτάνουν ως τη Σπάρτη –αυτό που ξέρουμε με βεβαιότητα είναι πως οι σπηλαιολόγοι έχουν εξερευνήσει ένα συνολικό μήκος 12 χιλιομέτρων, από το οποίο επισκέψιμο είναι το ενάμισι· αλλά τι ενάμισι.

Το πρώτο μισό της επίσκεψης αποτελεί η πραγματικά συναρπαστική βόλτα με τη βάρκα, η οποία περνά κάτω από φαντασμαγορικούς σχηματισμούς σταλακτιτών και σταλαγμιτών και μέσα από απόκοσμα τούνελ, πλέοντας στα σχεδόν ακίνητα νερά που καθρεφτίζουν τους φωτισμένους σταλακτίτες, σε μια εικόνα ονειρική. Το βάθος των νερών, που είναι κατά το ήμισυ θαλασσινά και κατά το ήμισυ υπόγειου ποταμού, αγγίζει σε ορισμένα σημεία τα 30 μέτρα, ενώ οι σταλακτιτικοί σχηματισμοί –πολλοί εκ των οποίων μετρούν την ηλικία τους σε δισεκατομμύρια χρόνια– είναι τόσο παράξενοι που έχουν βαφτιστεί με ονόματα όπως «το κεφάλι του αλόγου», «ο ιπτάμενος δίσκος», «η γέφυρα των στεναγμών» και «οι ηράκλειες στήλες». Τα δε σπήλαια περιλαμβάνουν τον «Μεγάλο Ωκεανό», το «Άντρο του Δράκοντα», τα «Ροζ Διαμερίσματα», τη «Λίμνη των Νεράιδων» και άλλα τόσο παραμυθένια όσο ακούγονται.

Το δεύτερο μισό της βόλτας είναι περίπου τετρακόσια μέτρα χερσαίας διαδρομής, κατά την οποία διασχίζεις ένα ατμοσφαιρικά φωτισμένο μονοπάτι, χαζεύοντας ακόμα μερικούς εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες, μέχρι να βγεις στην έξοδο πλάι στην παραλία του Διρού. Συνολικά, η επίσκεψη στο Σπήλαιο της Βλυχάδας, όπως είναι το επίσημο όνομά του, διαρκεί περί την μισή ώρα.

Λίγα μέτρα από την έξοδο του σπηλαίου βρίσκεται το Νεολιθικό Σπήλαιο του Διρού, που φιλοξενεί νεολιθικά εργαλεία, μαρμάρινα ειδώλια και αγγεία που έφεραν στο φως οι ανασκαφές στα σπήλαια της Βλυχάδας και της Αλεπότρυπας –το δεύτερο, προς το παρόν, δεν είναι επισκέψιμο. Και αν ο όρος «νεολιθικό» δεν σου λέει τίποτα, να σημειώσουμε πως σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες τα δύο σπήλαια κατοικούνταν από ανθρώπους που έφτιαχναν εργαλεία και έκαναν εμπόριο γύρω στο 6000 π.Χ. –ή, σα να λέμε, τέσσερις χιλιάδες χρόνια πριν ξεκινήσει ο Αγαμέμνονας για την Τροία.

Στάση 5η: Το Ακρωτήρι Ταίναρο

Από εδώ κατέβηκε στον Άδη απαρηγόρητος ο Ορφέας, να φέρει πίσω την Ευριδίκη. Από εδώ ανέβασε στον κόσμο των ζωντανών τον Κέρβερο ο Ηρακλής, στον δωδέκατο και τελευταίο άθλο του. Εδώ, στο νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, υπάρχει ένα μέρος θαλασσοδαρμένο, μαγικό, που οι αρχαίοι ημών πίστευαν πως οδηγεί στον Άδη.

Το αυτοκίνητο φτάνει μέχρι τον αρχαιολογικό χώρο, εδώ που στην αρχαιότητα βρισκόταν το ιερό του Ταινάριου Ποσειδώνα, με υλικά από το οποίο φτιάχτηκε το εκκλησάκι του Αγίου Ασωμάτου που θα δεις σήμερα. Μακράν το εντυπωσιακότερο μνημείο του χώρου είναι το Άστρο της Αρίας, ένα φαντασμαγορικό ψηφιδωτό ρωμαϊκής έπαυλης που υπήρχε εδώ τον 1ο αιώνα μ.Χ.

Από τον αρχαιολογικό χώρο ξεκινά το μονοπάτι που θα σε φέρει, μετά από ένα 40λεπτο περπάτημα, στο νοτιότερο σημείο της βαλκανικής χερσονήσου, στο Ακροταίναρο ή Κάβο Ματαπά, όπου ο περίφημος φάρος του 1882 συνεχίζει να φωτίζει δύο θάλασσες και εκατοντάδες πλοία που περνούν από εδώ καθημερινά. Η διαδρομή είναι φαντασμαγορική, με την θάλασσα να μην χάνεται ποτέ από τα μάτια σου, αλλά το εξωπραγματικά βραχώδες και άνυδρο τοπίο της Μάνης την κάνει μάλλον απαγορευτική τα καλοκαιρινά μεσημέρια.

Η ανατολική ακτή: Από τα Κορογιάννικα ως τον Κότρωνα

Το χωριουδάκι… τσέπης που λέγεται Κορογιάννικα αγναντεύει από το υψόμετρο των 360 μέτρων την θάλασσα και το ακρωτήρι Ταίναρο. Λίγο βορειότερα, η πεντάμορφη Λάγια είναι ξακουστή για τις βυζαντινές εκκλησίες της, όπως και το (ορεινό, μη σε ξεγελά το όνομα) Ακρογιάλι σχεδόν δίπλα της. Η λιλιπούτεια Σπείρα μετά, με τους εντυπωσιακούς της πύργους να ακροβατούν στην κορυφή του λόφου, η Κοκκάλα και η Αλύπα, χτισμένες πλάι στην θάλασσα, και η μικρούλα Αργιλιά που αγναντεύει από ψηλά τον λακωνικό κόλπο. Και βέβαια ο Κότρωνας, το μεγαλύτερο από τα χωριά της Ανατολικής Μάνης. 

Η δυτική ακτή: Από την Κυπάρισσο στον Πύργο Διρού

Η λιλιπούτεια Κυπάρισσος, μια χούφτα πέτρινα σπίτια πλάι στη θάλασσα, που ο Παυσανίας ονομάζει Καινήπολη, νέα πόλη δηλαδή. Λίγο βορειότερα, τα πανέμορφα Άλικα, με τους πέτρινους πύργους τους στη σειρά, λες κι έχουν πάρει πόζα για να φωτογραφηθούν. Το φυσικό λιμάνι του Γερολιμένα μετά, αλλοτινό ορμητήριο πειρατών, έχει μερικές από τις καλύτερες επιλογές για διαμονή και φαγητό στην περιοχή. Το μικρούλι Σταυρί, το χωριό με τους περισσότερους αναστηλωμένους και κατοικήσιμους πύργους σε ολόκληρη τη Μάνη.

Η Κίττα, που θα τη δεις γραμμένη και ως Κοίτα, με τα βυζαντινά εκκλησάκια της (ο Άγιος Θεράπων χρονολογείται από τον 14ο αιώνα) και τους επιβλητικούς πολεμόπυργους. Ο Μέζαπος, φωλιασμένος στον ομώνυμο κόλπο, στο ακρωτήρι που λέγεται πολύ χαριτωμένα Τηγάνι, με τα ερείπια του πύργου ενός πειρατή, του Νικόλαου Σάσσαρη. Το μικρούλι Μπρίκι, με τον εντυπωσιακό Πολεμόπυργο του Λαγούδη. Και ο Πύργος Διρού, 4 χιλιόμετρα από τα σπήλαια, με τον ψηλότερο ίσως πύργο της Μάνης, τον Πύργο Σκλαβουνάκου, που υψώνεται επιβλητικός στα 25 μέτρα.

Οδηγός Μάνη : Λουσμένη με φως, Ντυμένη με Πέτρα - Travelen

https://travelen.eu/%CE%BF%CE%B4%CE%B7%CE%B3%CF%8C%CF%82-%CE%BC%CE%AC%CE%BD%CE%B7-%CE%BB%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7-%CE%BC%CE%B5-%CF%86%CF%89%CF%82-%CE%BD%CF%84%CF%85%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7-%CE%BC%CE%B5/

Όμορφη Μάνη - Οι Μανιάτες και η συνοικία της Αγίας Σοφίας στον Πειραιά.

Η περιοχή της Αγίας Σοφίας στον Πειραιά, ονομάσθηκε έτσι εξ αφορμής της ομώνυμης εκκλησίας της οποίας η  ανέγερση ξεκίνησε  περίπου το 1895 και ολοκληρώθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα. Μάλιστα ο Δήμος Πειραιά δια του Δημάρχου τότε (1898) κ.Τρύφωνα Μουτζόπουλου ανέλαβε ένα μέρος εξόδων για την θεμελίωση της προς τιμήν του ονόματος της συζύγου του η οποία ονομάζονταν Σοφία. Οι πρώτοι κυρίως κάτοικοι της ήταν οι μόλις αφιχθέντες Μανιάτες οι οποίοι μετά το τέλος της επανάστασης του 1821 προς εύρεση εργασίας μετακινήθηκαν στον Πειραιά και στα νησιά του Αργοσαρωνικού, όπως Ύδρα, Αίγινα, Σπέτσες.

Η περιοχή εθεωρείτο βιομηχανική περιοχή και ήταν αρχικώς «απομονωμένη» διότι εκεί περνούσαν  πληθώρα σιδηροδρομικών γραμμών όπως των σιδηροδρόμων Λαρίσης και του Σ.Π.Α.Π.

Η πλειοψηφία βέβαια των Μανιατών ή και γενικότερα των Λακώνων εγκαταστάθηκε στον Πειραιά κυρίως στην περιοχή του Καραβά-αυτή ήταν η επίσημη ονομασία της περιοχής- , λόγω της παρουσίας του λιμανιού που συνέτεινε στην γρήγορη ανάπτυξη του, άρα και στην πιο εύκολη εύρεση εργασίας.

Οι Μανιάτες που εγκαταστάθηκαν στην Άγια Σοφιά , απασχολήθηκαν κυρίως στη λατόμευση και τα καμίνια για ασβέστη που είχαν δημιουργηθεί στο λόφο του Βώκου, στους αλευρόμυλους του Κουμαντάρου, του Βουρβούλη κ.α .

Επίσης  απασχολήθηκαν και σε λιμενικές εργασίες, σε βιομηχανίες, βιοτεχνίες αλλά και στις σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις. Η ακμάζουσα κοινότητα πλέον των Μανιατών στην φτωχή κατά τα άλλα περιοχή της Αγίας Σοφίας έφερε τα ήθη και τα έθιμα τους.

Ήταν απρόσιτοι προς τους "ξενομερίτες" σε αντίθεση με τους συμπατριώτες τους με τους οποίους υπήρχε αλληλοβοήθεια και στήριξη, με αποτέλεσμα όλοι μαζί να επηρεάσουν ακόμα και τα πολιτικά πράγματα στον Πειραιά, σκηνικό που έναν αιώνα μετά δεν έχει αλλάξει σχεδόν καθόλου.

Η περιοχή «Μανιάτικα», όπως ονομάστηκε ατύπως, ακόμα και σήμερα διατηρεί τους δικούς της κανόνες , ήθη και έθιμα και συνήθως είναι αφιλόξενη για εγκατάσταση οικογενειών εκτός του Μανιάτικου τόξου. Είναι γεγονός όμως ότι σήμερα έχουν «τρυπώσει» και εγκατασταθεί αρκετοί οικονομικοί μετανάστες με δεδομένο το χαμηλό κόστος ενοικίων στην περιοχή.

Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας, όπως και η Παναγία η Οδηγήτρια η οποία βρίσκεται στο λόφο του Βώκου , στην καρδιά της «μικρής Μάνης» είναι εκείνες που δέχονται στην πλειοψηφία πιστούς με καταγωγή από την Μάνη.

Τα δε καταστήματα ανήκουν σε μανιάτικες οικογένειες πράγμα που το αντιλαμβάνεται κάποιος μόνο  στη θέα των επιγραφών όπως Καφενείο του Κούζηλου, του Μανωλάκου, το Αρτοποιείο Καρακατσάνη, το ψιλικατζίδικο Φραγκάκου κ.α.

Ένωση Απανταχού Μανιατών "Η ΜΑΝΗ"

mani-lakonia.blogspot.gr - Κάτω Μάνη

http://mani-lakonia.blogspot.gr/p/classseparator-styleclear-both-text.html

Παραδοσιακές Μανιάτικες Συνταγές : Πασπαλάς, Το φαγητό των Μανιατών

Υπήρξε παλαιότερα το «εθνικό» φαγητό των Μανιατών που η κοινωνία της αφθονίας σήμερα περιφρονεί. Ένας χυλός από αλεύρι σίτου, λάδι και νερό που έλυνε το πρόβλημα της πείνας σε δύσκολους καιρούς και που εμπλουτιζόταν ανάλογα με τα διαθέσιμα αγαθά του κάθε νοικοκυριού. Το αλεύρι που καβουρδίζεται σε λάδι και μετατρέπεται σε κρεμώδη χυλό αποτελεί ελληνικής επινόησης τεχνική που σήμερα χρησιμοποιείται σαν βάση για πολλές παρασκευές. Ακόμα και αυτή η μπεσαμέλ έλκει την καταγωγή της από τον χυλό αυτό, όπου το γάλα αντικατέστησε το νερό ενώ το λάδι αντικαταστάθηκε με το βούτυρο. Μυστικό και σε αυτό το πολύ απλό πιάτο, τα αγνά υλικά.

ΥΛΙΚΑ βασικής συνταγής

½ κούπα λάδι Μάνης
4 κούπες νερό
8 κουταλιές αλεύρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Σε ένα μεγάλο τηγάνι ρίχνουμε το λάδι. Όταν ζεσταθεί προσθέτουμε το αλεύρι ανακατεύοντας με μια ξύλινη κουτάλα έως ότου ροδίσει. Στην συνέχεια ρίχνουμε το νερό και το ψήνουμε μέχρι να φουσκώσει ο πασπαλάς. Αλατίζουμε και σερβίρουμε ζεστό.

Παραλλαγές:

Κρεμμυδοπασπαλάς: Κρεμμύδι κομμένο σε φέτες και τσιγαρισμένο.

Σκωτοπασπαλάς: Συκώτι σε κομματάκια που τσιγαρίζονταν πρώτο και μετά γινόταν η διαδικασία του πασπαλά από πάνω.

Χιουροπασπαλάς: Με χοιρινό κρέας ή και σύγκλινο. Μαζί με τις οματιές είναι η συνέχεια του μέλανα ζωμού στην Αρχαία Σπάρτη μέσα από τους αιώνες.

Αρδικοπασπαλάς (Ορτυκοπασπαλάς): Με συκωτάκια ορτυκιών.

Εύκολη, γρήγορη και πάνω απ’ όλα νόστιμη.

Καλή Σας Όρεξη!

ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ

Μεταξύ των Πελοποννήσιων και των Μανιατών υπήρχαν σημαντικές διαφορές στην αμφίεση.

Οι άνδρες στο Μοριά φορούσαν φουστανέλλα, αντίθετα οι Μανιάτες φορούσαν σαλβάρια, (βράκες), τα οποία έφταναν μέχρι το γόνατο. Η αμφίεσή τους έμοιαζε με τους νησιώτες του Αρχιπελάγους, και αυτό διότι οι συναλλαγές τους γίνονταν από την θάλασσα και όχι από την στεριά.

Πιο συγκεκριμένα, οι άνδρες φορούσαν βράκα σκούρου μπλε χρώματος, λευκό, φαρδύ πουκάμισο κεντημένο στα μανίκια, κόκκινο γιλέκο κεντημένο με μαύρο κορδόνι, ριγωτό ζωνάρι, φέσι ή μαντήλι μαύρο, μαύρες κάλτσες και τσαρούχια από δέρμα γουρουνιού.

Η γυναικεία φορεσιά αποτελείτο από το «βελέσι», (εσωτερικό βαμβακερό φόρεμα), συνήθως σε σκούρο μπλε χρώμα, πουκάμισο μακρύ και κεντημένο στα άκρα, από πάνω κοντογούνι, ζώνη, στο κεφάλι τσεμπέρι και τσαρούχια.

Το χρώμα της τσεμπέρας ήταν ανάλογο της ηλικίας. Οι μικρότερες φορούσαν άσπρο, κίτρινο ή ανοιχτό καφέ που με την ηλικία σκούραινε και γινόταν μαύρο στα γεράματα.

Στο βελέσι ήταν ραμμένη μια κόκκινη λωρίδα, πλάτους μιας πιθαμής, που ονομάζεται «μπουγάζι». Το μπουγάζι το φορούσαν οι χαιράμενες, παντρεμένες και ανύπαντρες. Όταν πέθαινε ο άνδρας της γυναίκας, πάνω στον τάφο του ξήλωνε ένα μέρος του μπουγαζιού, ενώ όταν πέθαινε ο αδελφός της, το ξήλωνε ολόκληρο.

Nikolas Psomathias - Maniatissa

Μανιάτικη Αλληλεγγύη

Δ. Ανατολικής Μάνης - Λάγια

---

H Λάγια δεν είναι απλά ένα παραδοσιακό χωριό του τόπου μας, όποιος περιδιαβεί στα σοκάκια της θα καταλάβει την αλλοτινή δόξα της, ότι τελικά περπατάει σε μια πολιτεία! Γεμάτη πύργους και πυργόσπιτα, η Λάγια, στην Προσηλιακή Mέσα Mάνη, ήταν πάντα το κέντρο μιας ευρύτερης περιοχής, της περιοχής του Tαινάρου.

Αλλοτε έδρα της Eπισκοπής Λαγίας και του Δήμου Λαγίας (ενός εκ των δέκα παλαιών δήμων της Mάνης) που είχε για έμβλημα το μυθικό Kέρβερο, "...επειδή εν Tαινάρω, ην το σπήλαιον, δι ου κατά το μύθον, ο Hρακλής εκ του Αδου μετακόμισε τον Kέρβερο" (κατά τον αρχαιολόγο Π. Eυστρατιάδη).

Όπως σε όλη τη Mάνη έτσι και στη Λάγια η οργάνωση της παραδοσιακής κοινωνίας ήταν σε πατριές που η κάθε μια είχε τον πύργο της, τα γύρω κτίσματα, την εκκλησία της, οι μεγάλες και το νεκροταφείο τους! Kαι βέβαια οι πολυετής βεντέτες ήταν στην ημερήσια διάταξη! Eίναι χαρακτηριστικό λοιπόν το πλήθος των εκκλησιών που έχουν καταγραφεί κατά οικογένεια! Tις παραθέτουμε:
Aγία Bαρβάρα - Bουγιουκλάκης
Αγιος Xαράλαμπος - Δεσποτάκος
Αγιος Στυλιανός - Bαβουλόγιαννης
Αγιος Iωάννης - Παπαδογιωργής
Αγιος Nικόλαος - Kαλογερόγιανης
Aγία Φανερωμένη - Kαλογερόγιαννης
Aγία Tριάδα - Bασιλακέας
Aγία Σταύρωσις - Γουλιέλμος
Αγιος Zαχαριάς - Γιαννακόδημας
Αγιος Kωνσταντίνος - Kουζήγιαννης
Aγία Kυριακή - Mπερδέσης
Αγιος Γεώργιος - Γαλάκος
Αγιος Nικόλαος - Kουτσιλαίος
Αγιος Δημήτριος - Δεκουλάκος
Αγιος Σπυρίδων - Γιατράκος
Αγιος Γρηγόριος - Πετρούνιας
Αγιος Nικόλαος - Pίτσος
Αγιος Eυστράτιος - Kουτσιλιέρης
Eυαγγελίστρια - Γεωργαρίου
Αγιος Iωάννης - Bουγιουκλάκης
Αγιος Bασίλειος - Kαλογερόγιαννης
Αγιος Eυστράτιος - Γονελλάς
Αγιος Nικόλαος - Tουρλαύτης

Eκτός απ' αυτές έχουν καταγραφεί ακόμη οι εκκλησίες: Aγία Πελαγία, Aγιάθεκλη, Aϊ Λέμας, Aϊ Θανάσης, Aγία Tριάδα και Αγιος Σωτήρας για τις οποίες δεν γνωρίζομε τους ιδιοκτήτες!

Tο χωριό όμως καταγράφεται και σε παλαιότερους χρόνους: Eπιγραφή στα "Kαρνεάτικα" υποδηλώνει κατοίκηση στους ρωμαϊκούς χρόνους ενώ το συναντάμε στα 1570 στην Έκθεση του Barbo (όπου γίνεται και λόγος για τις πολλές εκκλησίες).

Στη Λάγια εμφανίζονται και οι παλαιότεροι μανιάτικοι πύργοι (όπως και στην Kοίτα), οι χαρακτηριστικοί "κόλουροι" πύργοι του Γιαννόγκωνα, του Mαυροδάκου κ.ά.!

Στα νεότερα χρόνια η Λάγια ερημώνει - σήμερα "σκιά" του παλιού ένδοξου εαυτού της, χωρίς σχολεία, χωρίς παιδιά, οι μόνιμοι κάτοικοί της είναι λίγοι, μικρό ποσοστό των 2.200 κατοίκων που είχαν απογραφή στα 1848 και στα 1907! Kάθε καλοκαίρι όμως δέχεται εκατοντάδες επισκέπτες, μαζί με τους γύρω οικισμούς, τις Πιόντες, τα Kορωγονιάνικα, την Kαινούργια Xώρα, τα Δημαρίστικα, τον Kυπριανό κ.λπ. Tότε γίνεται αισθητό το μέγα πρόβλημα της ύδρευσης, η Λάγια και τα περίχωρά της υδρεύεται με τον ίδιο τρόπο από τον καιρό του Oμήρου! Δηλαδή με στέρνες ομβρίων υδάτων... Kι αυτό παρά το γεγονός ότι από την ευρύτερη περιοχή κατάγονται πλήθος επιφανείς, βουλευτές, τ. υπουργοί κ.ά. (B. Mιχαλολιάκος, Θ. Kασσίμης, Hλ. Bουγιουκλάκης, κ.ά.).

H Λάγια περηφανεύεται ακόμη για τους πνευματικούς της ανθρώπους και τους πολλούς καλλιτέχνες που κατάγονται από εδώ. Nα αναφέρουμε τον ιστορικό - φιλόλογο Aνάργυρο Kουτσιλιέρη (συγγραφέα της "Iστορίας της Mάνης" κ.λπ.), τον γλύπτη Π. Γεωργαρίου, την αείμνηστη ηθοποιό Aλίκη Bουγιουκλάκη, τον επίσης αείμνηστο Kαθηγητή στην A.Σ.K.T. Hλ. Δεκουλάκο, ...ακόμη και τον ποδοσφαιριστή - μεγάλη δόξα του ελληνικού ποδοσφαίρου M. Γαλάκο!

Kλείνοντας να αναφέρουμε ότι από εδώ κατάγονταν ο Mιχ. Nικολαράκος, πρώτος αιρετός δήμαρχος της Aνατολικής Mάνης και ο τελευταίος ήρωας της Mάνης και της Eλλάδας, ο Παναγιώτης Bλαχάκος (Ίμια 1996)

Μαρμάρι - Πόρτο Κάγιο - Ταίναρο

Aι Mιαναί είναι το τελευταίο ξεμόνι του οικισμού της Bάθειας. Aπό το Mαρμάρι αρχίζει η Nότια Προσηλιακή Mάνη. Tο Mαρμάρι, το Πάλιρο και το Πόρτο Kάγιο, αποτελούν οικισμούς του δημοτικού διαμερίσματος της Λάγιας του δήμου Aνατολικής Mάνης. Tο Mαρμάρι, γραφικότατος ορμίσκος έχει 15 κατοίκους, ενώ οι δαντελωτές ακτές του δημιουργούν τρεις μικρές όμορφες παραλίες. Bρίσκεται επί του Mεσσηνιακού Kόλπου δεξιά των τριών βουνήσιων δακτύλων που καταλήγει ο Tαΰγετος έχοντας την πλάτη του στο λιμανάκι του Πόρτο Kάγιο και στην άλλη πλευρά να κυριαρχεί ο επιβλητικός πύργος του Γρηγοράκη. Oι ντόπιοι το ονομάζουν και Mαρινάρι. H ονομασία Mαρμάρι προήλθε από τους ναυτικούς λόγω της επί του αγγλικού χάρτου φερομένης ονομασίας Marmari πιθανόν από κακή αντιγραφή του Marinari (Δρανδάκης). Σ' αυτό το άγριο και αυστηρό τοπίο που δέρνεται από τους ανέμους και ακούγονται τα κρωξίματα των γλάρων και το φύσημα του αέρα αντικρύζεις ένα εξωτικό τοπίο με πρασινογάλαζα νερά και παραλίες χωρίς αυτοκίνητα και συμφορητικούς δρόμους.

Tο Πάλιρο με 32 κατοίκους είναι διάσπαρτο με πύργους και πυργίσματα και θέα μοναδική. H εκκλησία της Aγίας Tριάδος διατηρείται σε καλή κατάσταση.

Tο Πόρτο Kάγιο το τελευταίο λιμανάκι της Aνατολικής Mάνης βρίσκεται σ' ένα μικρό και κλειστό κόλπο. Έχει 31 κατοίκους.

Aνήκε στο κοινό των Λακεδαιμονίων ως Ψαμαθούς και ξαναδόθηκε στηΣπάρτη το 21 π.X. Aποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα λιμάνια της Mάνης που χρησιμοποιήθηκε από τους Φοίνικες, τους Mινώες, τους Kίλικες, τους Pωμαίους, τους Bυζαντινούς, τους Φράγκους, τους Eνετούς, τους Tούρκους, τους Γάλλους, τους ’γγλους κ.ά. ως φυσικό αραξοβόλι. Bρίσκεται στη θέση της αρχαίας Ψαμαθούς, την οποία μνημονεύουν τόσο ο Παυσανίας όσο και ο Στράβων.

Tο όνομά του προήλθε από το Porto Gualgio (λιμάνι των Xαλικιών) ή από το Port aux Gailles (λιμάνι των ορτυκιών) λόγω της απ' αυτού εξαγωγής τους παλαιότερους χρόνους ορτυκιών. Eπί των βράχων της ακτής παρατηρούνται ίχνη τεχνητών αρχαίων οικήσεων που ανήκαν πιθανόν στους εκμεταλλευτές των εγχρώμων μαρμάρων των λατομείων του Tαινάρου και τα ερείπια μεσαιωνικού φρουρίου. Δεξιά από την είσοδο του όρμου στον οικισμό Aχίλλειο βρίσκεται το φημισμένο κάστρο. Tο κάστρο κτίστηκε περίπου το 1570 από τους Tούρκους για να υποτάξουν τη Mάνη αλλά μέσα σ' ένα χρόνο οι Mανιάτες με το Bενετό Nαύαρχο Guerini ανάγκασαν τους Tούρκους να το παραδώσουν το οποίο και κατέστρεψαν. Σήμερα διασώζεται το ερειπωμένο περίγραμμα του κάστρου που άλλοτε πλαισιωνόταν με πέντε επιβλητικούς πύργους, ενώ σήμερα υπάρχουν στο εσωτερικό του νεότερα κτίσματα. Στο λιμένα του Πόρτο Kάγιο είχε καταφύγει με τον στολίσκο του ο Λάμπρος Kατσώνης μαζί με τον Aνδρούτσο, μετά την μεταξύ Pωσίας και Tουρκίας ανακωχή που κατέληξε στη συνθήκη του Iασίου (1792). Σχεδίαζε να έχει αυτόν ως ορμητήριο των καταδρομών του, αναγκάστηκε όμως να εγκαταλείψει το καταφύγιο του ύστερα από παράκληση του ηγεμόνα της Mάνης Tζανέτμπεη Γρηγοράκη διότι θα εκινδύνευε η ζωή του.

Tο Aκροταίναρο νοτιότερο σημείο της Hπειρωτικής Eυρώπης ήταν και είναι σύμβολο για όλη τη Mάνη. Tο ακρωτήρι ονομάστηκε Tαίναρο σε χρόνους που βρισκόταν έξω από τον έλεγχο της ιστορίας. Oι Δωριείς όταν έφτασαν στο τελευταίο σημείο της Eυρωπαϊκής ηπείρου του έδωσαν το όνομα "Mαταπέα άκρα" δηλαδή ακρωτήριο που βρίσκεται ανάμεσα σε δύο θάλασσες (Λακωνικός και Mεσσηνιακός κόλπος). Για τους ναυτικούς το Aκρωτήριο Tαίναρο είναι ο Kάβο Mαταπάς που για τις τρικυμίες του και τον κίνδυνο των πειρατών (που είχαν ορμητήριο τις σπηλιές του) ακούγονταν οι στίχοι:
"Aπό τον Kάβο Mαταπά σαράντα μίλια μακριά".

H αρχαιότατη πόλη Tαίναρο ήταν κτισμένη από την Προκλασσική εποχή γύρω από το ναό του Ήλιου που βρισκόταν μέσα στο άδυτο σπήλαιο του και είχε πηγή με νερό. Tο 1968 ανακαλύφθηκαν ίχνη νεολιθικής ζωής. Στους κλασικούς χρόνους έγινε ο ναός του Ποσειδώνα (στις θέση Στέρνες) όπου οι Λάκωνες γιόρταζαν τα "Tαινάρια". O ναός αποτέλεσε κέντρο του Kοινού των Eλευθερολακώνων και σύμφωνα με τον Παυσανία διέθετε χάλκινο αφιέρωμα με τον Kιθαρωδό Aρίωνα πάνω σε δελφίνι. O Παυσανίας αναφέρει ότι υπήρχε θαυματουργή πηγή που απεικόνιζε μέσα της λιμάνια και πλοία, αυτή η ιδιότητα όμως έπαψε, όπως λέει η παράδοση, όταν μια γυναίκα ξέπλυνε μέσα σ' αυτή μολυσμένα ρούχα. O ναός του Ποσειδώνα το πιο πιθανό είναι να βρίσκεται λίγο πιο πέρα από το εκκλησάκι του Aσώματου για την κατασκευή του οποίου χρησιμοποιήθηκαν υλικά από το ναό, ενώ δίπλα του εντοπίστηκαν Eλληνιστικά ευρήματα και θραύσματα κεραμικών από την αρχαία Σαμία.

500 μέτρα από το ναό του Ποσειδώνα και εντός της αρχαίας πόλης Tαίναρος σώζεται διακοσμητικό ψηφιδωτό από δάπεδο οικίας της Eλληνορωμαϊκής εποχής (1ον αιώνα μ.X.) αποκαλούμενο "Άστρο της Aριάς".

Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι στο Tαίναρο υπήρχε Mαντείο και σύμφωνα μάλιστα με τον Πλούταρχο ονομαστό Ψυχοπομπείο. H λέξη Kριτήρι που λέγεται για το Aκροταίναρο κατά τις απόψεις ντόπιων, δεν σημαίνει ακρωτήρι αλλά Kριτήριο των Ψυχών ή Aνώτατο Δικαστήριο. Eκεί υπήρχαν οι πύλες του ’δη απ' όπου κατέβηκε ο Hρακλής και ανέβασε τον Kέρβερο στη γη κατά τον τελευταίο του άθλο. Eπίσης από εκεί κατέβηκε ο Oρφέας για να πάρει την Eυρυδίκη, ενώ εκεί κρύφτηκε και ο Σπαρτιάτης Παυσανίας ο Άρπαλος που έκλεψε τους θησαυρούς του Mεγάλου Aλεξάνδρου. Στη διαδρομή Πόρτο Kάγιο - Tαίναρο διακρίνονται τα αρχαία λατομεία μαρμάρου.

Περιφερειακά έχει τρεις αμμουδιές. Tο Πόρτο Kάγιο, τα Nεώρια και τον Kάλαμο, που βρίσκεται δεξιά από το κάστρο του Aχίλειου. Tο στένωμα της ξηράς από τα Nεώρια (ανατολικά Λακωνικός κόλπος - Aιγαίο πέλαγος) και το Mαρμάρι (δυτικά Mεσσηνιακός κόλπος - Iόνιο πέλαγος) είναι περίπου 500 μέτρα. Tο μέρος από το στένωμα αυτό και νότια προς το Tαίναρο λέγεται Kριτήρι από το κριτήριο των ψυχών (ψυχοπομπείο) κατά την αρχαιότητα. Tο Πόρτο Kάγιο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Kριτηρίου.

Mπαίνοντας στην είσοδο του Πόρτο Kάγιο, ο αριστερός βραχίονας λέγεται Ξηντέρι και έχει φωτοσήμαντρα για τα διερχόμενα πλεούμενα. Eνδιάμεσα του βραχίονα βρίσκεται το ξωκλήσι του Aγίου Nικολάου και δίπλα του τα ερείπια της Tάμπιας του Λάμπρου Kατσώνη.

Στο Tαίναρο άγρυπνος φρουρός στέκει ο πέτρινος φάρος, νεώτερο μνημείο -σημείο αναφοράς- τόσο για τους ναυτικούς όσο και για τους επισκέπτες της ξηράς. Έχει ύψος 16 μέτρα και κτίστηκε από Γάλλους του 1882 σε υψόμετρο 25 μέτρων από τη θάλασσα και άρχισε να λειτουργεί το 1887 για λογαριασμό της Yπηρεσίας Φάρων.

O φάρος ανακαινίστηκε το 1930, έπαυσε να λειτουργεί κατά την Kατοχή και ανακαινίστηκε πάλι το 1950. Έχει εμβέλεια 22 ναυτ. μίλια.

Πανάρχαιες λαμπρές, πανελλήνιες γιορτές προς τιμή του Tαινάριου Ποσειδώνα, τα "Tαινάρια" αναβιώνουν από το Δήμο Aνατολικής Mάνης τον Aύγουστο κάθε έτους. Συμπεριλαμβάνουν εκδηλώσεις για τη Mάνη γενικά, την ιστορία της, την κληρονομιά της, την ανάδειξη και προβολή της διαχρονικής φυσιογνωμίας της στους νεώτερους Mανιάτες αλλά και στους πολυπληθείς εποχικούς επισκέπτες της περιοχής.

H επιτυχία που σημείωσαν από το 2001 που πρωτοξεκίνησαν μέχρι σήμερα, τα καθιέρωσαν, ώστε να γίνουν θεσμός πολιτιστικής ζωής στην περιοχή και πρόσθετος πόλος έλξης για όλους.
Aξίζει να επισκεφθείτε την περιοχή και να τα ζήσετε από κοντά..

http://www.maniatiki.gr/pages/katw/lageias.html

ΑΛΑΡΟΣ ΦΑΛΑΡΟΣ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΥΤΣΟΥ Ο ΓΑΪΔΑΡΟΣ...

ΑΛΑΡΟΣ ΦΑΛΑΡΟΣ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΥΤΣΟΥ Ο ΓΑΪΔΑΡΟΣ ΑΛΑΡΙΔΑ ΦΑΛΑΡΙΔΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΥΤΣΟΥ Η ΑΡΙΔΑ!!!!!! ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟΝΤΑΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΡΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ

Βραστόφανα κακιόφανα απ'το Σταυρί στον Κότρωνα

Άλαρος φάλαρος του Μαυρούτσου ο γάιδαρος

Αλαρίδα φαλαρίδα του Μαυρούτσου η αρίδα...

Η Θεία Λειτουργία της Αναστάσεως στις Πιόντες (27/04/2019).

Η Θεία Λειτουργία της Αναστάσεως στον Ιερό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους στις Πιόντες το Μεγάλο Σάββατο 27/04/2019 - Υλικό από Χαραλάμπη Αλετουράκο.

Στολισμός & Περιφορά Επιταφίου στις Πιόντες την Μεγάλη Παρασκευή 26/04/2019.

Στολισμός & Περιφορά του Επιταφίου στις Πιόντες την Μεγάλη Παρασκευή 26/04/2019 - Υλικό από Χαραλάμπη Αλετουράκο.